බල්සාක්මය මඳහස

පැරිසියේ ‘පෙර් ලෂේස්’ හෝන්පලෙහි වන ‘ඔනොරෙ ද බල්සාක්’ ථූපය
© Manjula Wediwardena

විදර්ශන කන්නංගර සහෝදරයා ගෙවුණු ගිම්හානයේ  දින කිහිපයකට පැරීසියට ආවා. ඒ ගිම්හානයේ මං බොහෝ විට හිටියෙ ඉතාලියෙ. වෘත්තීමය කටයුත්තක හිරවෙලා. ඒ හේතුවෙන් මට විදර්ශන සහෝදරයා හම්බවෙන්න බැරිවුණා. එහෙම තමයි දේවල් වෙන්නෙ.

නමුත් පුළුවන් හැම අපි-අපි  සන්නිවේදනය කරගත්තා. ඒ විදර්ශනාමය පැරීසී සැරියේ එක දවසක ‘පේර්-ලෂෙස්’ කැරකොප්පුවට යන සැලසුමක් විදර්ශනට තිබුණා.  මං කිව්වා එතන්ට යනව නම් ‘බල්සාක් ථූපය’ අබියසටත් යන්න බලන්න කියලා. එහෙම කියලා, බල්සාක් ථූපය අබියස මා තුළ හටගැනුණු කවිය විදර්ශනට ඊ ලියමනක අමුණා යැව්වා. ඒ කවිය එන්නෙ මගේ ‘පිටුවහල් පිටු’ කෘතියේ. ‘ඒ ගැඹුරු මඳහස’ මැයෙන් එන ඒ කවිය මෙහෙමයි.

මානව ප්‍රහසනය

දෙ තොල මත ඇඳ පෙන්වන
බල්සාක්මය මඳහස…..

පිටතට ඇරුණු ඇස් මත
ඇතුළත අඳුර පෙන්වන
බල්සාක්මය මඳහස……

වේදනාවේ පතුළත
කඳුළු නැති බව පෙන්වන
බල්සාක්මය මඳහස…..

කඳු ගැහුණු පොත් මැද
සැහැල්ලුව පෙන්වන
බල්සාක්මය මඳහස…..

මඳහසක අර්ථය
මඳහස නොවන බව පෙන්වන
බල්සාක්මය මඳහස….

‘බල්සාක් ථූපය’ ස්ථානගත වෙලා තියෙන මේ කැරකෝප්පුව ගමක් වගේ; නගරක් වගේ; රටක් වගේ කියලා හිතන්නත් බැරි කමක් නෑ. ඇත්තටම ‘පේර්-ලෂෙස්’ කැරකොප්පුව කියන්නෙ ගමක්, රටක්, නගරයක් ම නෙමෙයි, වෙනම ලෝකයක්. අවම වශයෙන් ජීවතේ එකවතාවක් වත් මෙන්න මේ පැරීසි කනත්තෙ අතරමං වෙන්න ඕනි. 

මම මුලින්ම මේ අරුම අවකාශයට පය තිබ්බෙ තනියම. මේක මෙහෙම තැනක් කියලා දැනගෙන නෙමෙයි.  දන්න කියන හුඟදෙනෙක් සදාතනික නිද්‍රාවෙ ගැලිලා හිටියත් මට යන්න ඕනි වුණේ ‘බල්සාක් ථූපය’ දැක ගන්න.

කනත්තක් කියන වපසරියෙ චිත්‍රය මගේ ඔලුවෙ සටහන් වෙලා තියෙන්නෙ මූලිකවම ගල්කිස්ස කනත්තෙ. අම්මගෙ, අම්මයි තාත්තයි, ඒ කියන්නෙ මගේ ආච්චියි සීයයි දෙන්නා ම ඉන්නෙ එතන. දෙවැනුව කොහුවල කනත්ත. තාත්තගෙ අම්මයි තාත්තයි, ඒ කියන්නෙ මගේ අනිත් ආච්චියි සීයයි දෙන්නම ඉන්නෙ එතන.  කැරකොප්පුවක තියෙන සන්සුන් කැටයම් විඳගත්ත තැන තමයි බොරැල්ල කනත්ත. බොරැල්ල තමයි කනත්තක් විශාලනය කරන්න පුළුවන් උපරිමය විදිහට ඔලුව ඇතුළෙ තියෙන්නෙ.

මම පැරිසියට ආ සන්දියෙ හිටියෙ ‘ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ නිවහන’ කියන තීරු බිල්ඩිමේ සිව්වැනි මහලේ කුඩා කාමරයක. කාමරයෙ ජනේලෙ ඇරෙන්නෙ කුඩා රමනීය කනත්තකට. පැරීසි කනතු ඔලුව ඇතුළෙ සටහන් වෙන්න ගන්න මේ කුඩා කනත්ත එක්ක. මම බල්සාක් බලන්න ගියෙත් මං දන්න කියන මෙවැනි කනතු මතක එක්ක.  

නමුත් ‘පේර්-ලෂේස්’ කියන්නෙ වෙනම ලෝකයක්. 

ඒ තුළ නිදන ‘චරිත’ හොයාගන්න කැරකොප්පු පිවිසුම පසෙක තියෙන මැප් එක වටේ සැරිසරන මිනිස්සු වටවෙලා. මමත් කොහොම හරි පුවරුවට ළංවෙලා ගමන් මඟ සටහන් කරගත්තා. ඒක, අතරමං වෙන්න බල කෙරෙන අතරමං නොවුණු  ගමනක්. 

තැන හොයා ගත්තා. ඔහු ඉන්නවා. මම ඔහු අබියස හිටියා. තවත් බල්සාක් ලෝලීන් එනවා. යනවා. මම ටිකක් වෙලා හිටියා. කලින් දැනුම් නොදුන්නා සේ මෙන්න එකපාරම හුළඟක් ඇවිත් ගස් ඇඹරෙන්න ගත්තා. නාඳුනන සොහොන් කොත් මැද රැඳුණු හදවත නාඳුනන හැඟුම් මැද සරන්න ගත්තා.  නො සැලෙන සොහොන් කොත් මැද හිටි සිත සැලෙන්න ගනිද්දිම වගේ ‘මානව චර්යාව’ ගැන - මං ගැන-   දන්න හඳුනන ඒ චරිතෙ - බල්සාක් - මං දිහා බලන් හිටියා.  ‘මානව ප්‍රහසනය’ ඒ තරම් බරපතල විදිහට දැනෙන්න ගත්තෙ ඒ සරල අහම්බ වැස්ස වැටුණු වෙලාවෙ. ‘බල්සාක් ථූපයෙ’ ඔහුගෙ දෙතොලෙ තියෙන ඇහැට පෙනෙන, පෙනෙන තරමටම නොපෙනෙන ඒ ගැඹුරු මඳහස මම දැක්කෙ අන්න ඒ පැරීසි වර්ෂාව වැටුණු මොහොතෙ.

ඒ මඳහස මත පදනම්වැ මා ලියූ කවිය විදර්ශන සහෝදරයා බල්සාක් ථූපය අබියසට අරන් ගිහින් තිබුණා.  ඔහු ඒ ගැන මෙනෙහි කරමින් තැබූ ‘ෆේස් බුක්’ සටහන අවසන් කර තිබුණේ මෙන්න මෙහෙම.  

‘’ඒ සොහොන් බිම වෙඩ්ඩා නම් කරන්නේ 'බල්සාක් ථූපය' නම් වූ තිගැස්සෙන යෙදුමෙන්.  ඊ මේල් හරහා වෙඩ්ඩා එවා තිබූ එ'කව ඒ නිහඬ නිසසල සොහොන් බිමෙහි, ඒ ගුප්ත පිළිම වත දිහා බලාගෙන කියවපු සන්ධ්‍යාව ජීවිතයේ කිසි දිනක අමතක නො වන ඇඟ හිරිවැටෙන මතකයක්. ඒ සැඟවුණු සදය සිනහව අපට මුණගැහෙන්නේ බල්සාක්ගේ මුව දෙස බලාගෙන එ'කව කියවද්දියි. හරියටම කිව්වොත් ඒ පිළිම වතෙහි පෙනෙන-නො පෙනෙන සිනහව අඳින්න ඇත්තෙ වෙඩ්ඩාම විය යුතුයි..

අහෝ,මරණයන් පණගැගෙන යායක බල්සාක්ගේ ‘මානව ප්‍රහසනය’ (Human Comedy)..!’’